ubisa.ge

 

 

 

 

 სოფელ უბისის ისტორია !!!
     :უბისი სოფელ უბისის ჩრდი­ლო-აღ­მო­სავ­ლე­თით მდებარეობს უბისის დი­დებული ტაძარი, იგი წმინ­და გი­ორ­გის სახელ­ზეა აგებული. ტაძარი დარბაზუ­ლი ტი­პი­საა. მის ძირი­თად ბირთვს წარ­მო­ად­გენს გა­ლავ­ნის ცენ­ტრში აღმართული მთა­ვა­რი ნა­გებობა, რო­მელ­საც აქვს მი­ნა­შე­ნები სამხრე­თი­დან, და­სავ­ლე­თი­დან და ჩრდილოეთიდან. ხელოვნების ისტორიის მკვლევარნი| მარი ბროსე, ს. გორგაძე, ე. თაძაიშვილი, შ. ამირანაშვილი, ვ. ბერიძე, რ. შმერ­ლინ­გი და მრა­ვა­ლი სხვა დი­დი ინ­ტე­რე­სით სწავ­ლობდნენ ამ დი­დებული ძეგ­ლის ის­ტო­რი­ას. უბისის ტაძრის აშე­ნების თა­რი­ღის შე­სახებ მკვლე­ვა­რებს სხვა­დასხვა მო­საზ­რება აქვთ. პრო­ფე­სორ­მა ს. გორ­გაძემ 1911 წელს ინახულა ტაძარი და დაგ­ვი­ტო­ვა მეც­ნი­ე­რუ­ლი აღ­წე­რა ამ დი­დებული ძეგ­ლი­სა. მი­სი მო­საზ­რებით, უბისის სა­მო­ნას­ტრო კომ­პლექ­სის მშე­ნებლობას თავ­და­პირ­ვე­ლად სა­ფუძვე­ლი ჩა­ე­ყა­რა მე-9 სა­უ­კუ­ნე­ში, რო­დე­საც სა­ქარ­თვე­ლო­ში არაბთა ბატო­ნობისა­გან გან­თა­ვი­სუფ­ლების შემ­დეგ ფარ­თო მას­შტაბით მიმ­დი­ნა­რეობდა სა­მო­ნას­ტრო-სა­გან­მა­ნათ­ლებლო კე­რების მშე­ნებლობა, რო­მელ­საც სა­თა­ვე­ში ედ­გა მწიგ­ნობარი და სა­ეკ­ლე­სიო მოღ­ვა­წე გრი­გოლ ხანძთე­ლი. გრი­გოლ ხანძთელს და მის მო­წა­ფეებს, ქრის­ტე­ფო­რეს და თე­ო­დო­რეს, აფხაზ­თა მე­ფის, დე­მეტ­რეს სამ­ფლობელო­ში, მარ­გვეთ­ში, აუ­გი­ათ უბისის მო­ნას­ტე­რი. გი­ორ­გი მერ­ჩუ­ლე მოგ­ვითხრობს| «მა­შინ მა­მა­მან გრი­გოლ სარ­წმუ­ნოებისა­მებრ მე­ფი­სა აღა­შე­ნა მო­ნას­ტე­რი და უწო­და სახელი მი­სი უბე და ილა­რი­ონ ვინ­მე იე­რუ­სალ­იმით მოს­რუ­ლი, სარ­წმუ­ნო­ მოხუცი და­ად­გი­ნა მა­მა­სახლისად». ხელოვ­ნების ის­ტო­რი­ის მკვლე­ვა­რის რ. შმერ­ლიგ­ნის გა­მოკ­ვლე­ვი­თაც, რო­მე­ლიც შეს­რუ­ლებულია 1954 წელს და დაბეჭ­დი­ლია სა­ქარ­თვე­ლოს მეც­ნი­ე­რებათა აკა­დე­მი­ის შრო­მების მე-16 ტომ­ში, უბისის სა­მო­ნას­ტრო კომ­პლექ­სის მთა­ვა­რი ტაძარი აგებულიაIX-X სს. მიჯნა­ზე. მი­სი მო­საზ­რებით, სტი­ლი და ასო­თა მოძ­ვა­ნი­ლობა, რო­მე­ლიც გა­მო­ძე­ნებულია სა­მო­ნას­ტრო კომ­პლექ­სის ნა­გებობაზე, და­მახასი­ა­თებელი იძო ბჟ-ჟ სა­უ­კუ­ნეებისათ­ვის. აკად. შ. ამი­რა­ნა­შვილ­მა უბისის ორ­ნა­ვი­ა­ნი ბაზი­ლი­კა XII სა­უ­კუ­ნით და­ა­თა­რი­ღა, რად­გან უბისის სვეტ­ზე შეს­რუ­ლებული წარ­წე­რა სწო­რედ ამა­ზე მი­უ­თი­თებს| «მე საწ­ძა­ლობელ­სა სუ­ლი­თა სი­მონ ჭყონ­დი­დელ­სა მო­მე­მად­ლა ღვთის­გან აღ­შე­ნებად მო­ნას­ტე­რი ესე და სუ­ე­ტი­ცა ესე მე­ფობასა ღვთი­სა მი­ერ გვირ­გვი­ნოს­ნი­სა დი­მიტ­რი მე­ფე­თა მე­ფი­სა ძის დი­დი­სა მე­ფი­სა და­ვი­თი­სა ქო­რო­ნი­კო­ნი იყო 361 ზე­და წე­ლი სარ­კი­ნოზ­თა 535». ეს წარ­წე­რა მი­უ­თი­თებს, რომ აღ­ნიშ­ნუ­ლი კოშ­კი აა­გო სი­მონ ჭყონ­დი­დელ­მა 1141 წელს, დე­მეტ­რეს მე­ფობის დროს. მეც­ნი­ე­რები ვა­რა­უ­დობენ, რომ ამ სვეტ­ზე უნ­და გა­ე­ტა­რებია ჭყონ­დი­დელს სი­ცოცხლის ბოლო წლები. სვე­ტი არ ჰგავს უფ­რო ად­რე გავ­რცე­ლებულ მეს­ვე­ტე­თა თვით­მწვა­ლებლობისათ­ვის გან­კუთ­ვნილ სამ­ყოფს. ვახტანგ ცინ­ცაძემ 1969 წელს სპე­ცი­ა­ლუ­რი გამოკვლე­ვა უძღვნა უბისის სვეტს, სა­დაც ვკითხულობთ| «უბისის სვე­ტი ში­რი­მის ქვით ნა­გები ოთხსარ­თუ­ლი­ა­ნი შე­ნობაა, თი­თო­ე­ულ სარ­თულ­ში თი­თო ოთახით, ჩვე­ნამ­დე გა­და­უ­კე­თებლა­დაა მოღ­წე­უ­ლი. სვეტ­ში შე­სას­ვლე­ლი პირ­ვე­ლი სარ­თუ­ლი­დან ძო­ფი­ლა. პირ­ველ სარ­თულ­ში ყო­ფი­ლა სა­კუჭ­ნაო (2,2X2,2 მ), ღრმა და ფარ­თო და­რაბებია­ნი განჯინებით. იქ მი­სად­გმე­ლი კიბით ჩა­დი­ოდ­ნენ მე­ო­რე სარ­თუ­ლი­დან, რო­მე­ლიც საცხოვ­რებელ ოთახს წარ­მო­ად­გენ­და (2,55X3.00მ), დი­დი ბუხრით, განჯინებითა და სა­პირ­ფა­რე­შო­თი. კარ­გად ყო­ფი­ლა გა­შუ­ქებული სა­მი სარ­კმე­ლი­თა და ფარ­თო კა­რით. ამ ოთახიდან ქვის მო­სახერხებელი კიბის სა­შუ­ა­ლებით ზე­და ოთახში (3,05ჟ3,30 მ.) ადი­ოდ­ნენ, რო­მე­ლიც სა­ლო­ცა­ვად და სა­მუ­შა­ოდ უნ­და ძო­ფი­ლი­ძო გან­კუთ­ვნი­ლი. მის სამ კე­დელ­ში თი­თო სარ­კმე­ლი იძო და­ტა­ნებული, აქ­ვე ძო­ფი­ლა ღრმა ნი­შები, ალბათ, სქელ­ტა­ნი­ა­ნი ხელ­ნა­წე­რი წიგ­ნების და­საწ­ყობად. და­სავ­ლე­თის კე­დელ­ში გაჭ­რი­ლი კა­რი გა­დი­ო­და ხის გა­და­კი­დებულ აი­ვან­ზე, რომ­ლი­და­ნაც იგი გა­დაჰყუ­რებდა მო­ნას­ტრის მთა­ვარ ტაძარს, მის იქით კი «მი­ტო­ვებულ» ქვე­ძა­ნას. გა­დამხურა­ვი თა­ღის სამხრეთ-და­სავ­ლეთ კუთხეში ასას­ვლე­ლი ხვრე­ლია, აქე­დან მი­სად­გო­მი კიბით ზე­და სარ­თულ­ში ადი­ოდ­ნენ. ეს თავ­და­სა­ცა­ვად გან­კუთ­ვნი­ლი სარ­თუ­ლია სა­ლო­დეებით, თი­თო-თი­თო კე­დელ­ში. ყვე­ლა­ზე უკეთ შერ­ჩე­ნი­ლია და­სავ­ლე­თის კე­დე­ლი, რო­მე­ლიც ში­რი­მის კრონ­შტე­ინ­ზე აგუ­რით გა­დაყ­ვა­ნილ თაღს წარ­მო­ად­გენს». თა­მარ მე­ფეს დი­დად ჰყვა­რებია უბისის სა­მო­ნას­ტრო კომ­პლექ­სი და გა­უს­რუ­ლებია, გა­უმ­შვე­ნი­ე­რებია კი­დეც. ამას ადას­ტუ­რებს ხალხური ლექ­სი| «უბისს ავა­გე საყ­და­რი»... XIV ს. მე­ფე გი­ორ­გი ბრწყინ­ვა­ლის დროს უბისის ტაძარი მოიხატა. შ. ამი­რა­ნაშ­ვი­ლის გა­მოკ­ვლე­ვით, უბისის კედ­ლის მხატ­ვრობა შეს­რუ­ლებულია მხატ­ვარ და­მი­ა­ნეს მი­ერ, მაგ­რამ აკა­დე­მი­კოს ბერიძის აზ­რით, დი­დი ხელო­ვა­ნი ფერ­მწე­რი მხატ­ვა­რი და­მი­ა­ნე თვი­თონ კი არ არის ამ მხატ­ვრობის შემ­სრუ­ლებელი, არა­მედ მი­სი აღ­ზრდი­ლი და მო­წა­ფე__გე­რა­სი­მე. ვ. ბერიძის დას­კვნით, და­მი­ა­ნე იყო შემ­კვე­თი, თუ რო­გორ უნ­და მოხატუ­ლი­ყო ტაძარი, შემ­სრუ­ლებელი იყო მხატ­ვა­რი გე­რა­სი­მე, და­მი­ა­ნეს მო­წა­ფე. ტაძარ­ში წარ­მოდ­გე­ნი­ლია ყვე­ლა სა­უფ­ლო დღე­სას­წა­უ­ლის ბრწყინ­ვა­ლე კომ­პო­ზი­ცია| ხარება, ბზობა, ჯვარ­ცმა, აღ­დგო­მა, ნათ­ლის­ღება და სხვა. ფრეს­კებს შო­რის გა­მო­ირ­ჩე­ვა «უბისის წმინ­და გი­ორ­გის ფრეს­კა» და «სა­ი­დუმ­ლო სე­რობა». უბისის მო­ნას­ტერ­ში სა­უ­კუ­ნეების გან­მავ­ლობაში ხდებოდა წიგ­ნების გა­და­წე­რა, არ­სებობდა ჭე­დუ­რობის და ხატ­წე­რის სკო­ლები. ყუ­რად­ღებას იქ­ცევს მდ. ძირუ­ლას მარცხენა მხარეს, უბისის ტაძრის სიახლო­ვეს, «ძინძიბოუ­რის» მა­ღალ გო­რაკ­ზე შე­მორ­ჩე­ნი­ლი ნან­გრე­ვები. აქ და­ცუ­ლია ჭუ­რები, რო­მელ­თა ტე­ვა­დობა 100-200 ფუთს შე­ად­გენს. სოფ­ლის მო­სახლეობის გად­მო­ცე­მით, ამ ჭუ­რებში მა­შინ­დე­ლი მო­სახლეობა წყლი­სა და ღვი­ნის მა­რაგს ინახავ­და. უბისის ტაძარს დღე­საც უამ­რა­ვი მნახვე­ლი ჰყავს და თა­ვი­სი გრან­დი­ო­ზუ­ლობითა და უნი­კა­ლუ­რი ფრეს­კებით მო­მაჯადოებელ შთაბეჭ­დი­ლებას ახდენს.
 

საიტის შექმნაზე იზრუნა ზურაბ სახვაძემ © 2007 www.ubisa.ge

 

 

  

www.ubisa.ge

მთავარი გვერდი

 უბისის სურათები

ეკლესიის სურათები

ტაძრის ფრესკები

უბისის ისტორია

იმერეთის ისტორია

სახვაძე სეფისკვერაძე

არგვეთისა და უბისის ეპარქია

პოეტი გოჩა სახვაძე

უბისის სამონასტრო კომოლექსი

საუბრობს მამა მათე

დაგვეკონტაქტეთ mail-ზე

მუსიკალური კლიპი უბისაზე

ჩვენი ბანერი

 

 

მ ი ნ ი ჩ ა თ ი


ხარაგაულის რაიონი სოფელი უბისა!" ©